ประวัติ กีฬายิงธนู หนึ่งในทักษะของมนุษย์ที่เป็นตำนาน

ประวัติ กีฬายิงธนู เป็นหนึ่งในกีฬาที่มีประวัติยาวนานที่สุดในโลก เริ่มต้นจากการใช้เป็นอาวุธล่าสัตว์และทำสงคราม ก่อนจะพัฒนามาเป็นกิจกรรมเพื่อความบันเทิง และกลายเป็นกีฬาแข่งขันระดับสากลในปัจจุบัน การเรียนรู้ประวัติของกีฬานี้ช่วยให้เข้าใจทั้งวัฒนธรรม เทคโนโลยี และวิวัฒนาการของมนุษย์

เริ่มต้นจากการใช้ธนูล่าสัตว์และป้องกันตัวในยุคโบราณ
ใช้เป็นอาวุธสำคัญในสงครามของหลายอารยธรรม
ยุคกลางเริ่มฝึกซ้อมและแข่งขันเป็นกิจกรรมนันทนาการ
พัฒนาสู่กีฬาสากล มีการแข่งขันระดับโลกและโอลิมปิก

จุดกำเนิดของกีฬายิงธนู ในยุคโบราณ เริ่มขึ้นตอนไหน?

โดยจุดเริ่มต้นที่เก่าแก่ที่สุดย้อนไปถึง 60,000 – 72,000 ปีก่อนในแอฟริกาใต้ ซึ่งพบเพียง “หัวลูกศร” ที่ทำจากหินและกระดูก ต่อมาจึงเริ่มพบหลักฐานของ “คันธนูและลูกศรที่สมบูรณ์” ในแถบยุโรปเหนือ (เยอรมนี) ช่วง 17,000 – 18,000 ปีก่อน

นอกจากนี้ยังมีหลักฐานชัดเจนจากการขุดพบซากหมีในสวิตเซอร์แลนด์ที่มีเศษหัวธนูฝังอยู่ในกระดูกสันหลัง ซึ่งยืนยันว่ามนุษย์ใช้ธนูเป็นอาวุธในการล่าสัตว์มาอย่างน้อย 13,500 ปีแล้ว

ที่มา: การยิงธนู (14 กุมภาพันธ์ 2026) [1]

การใช้ธนูใน ประวัติศาสตร์มนุษยชาติ

ในศตวรรษที่ 16 เกาหลีได้พัฒนาอาวุธล้ำสมัยที่เรียกว่า “ฮวาชา” (Hwacha) ซึ่งเป็นเครื่องยิงธนูประสิทธิภาพสูง ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อทำลายกองทัพศัตรูจากระยะไกล อาวุธชนิดนี้มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการปกป้องประเทศ จากการรุกรานของชาติมหาอำนาจในยุคนั้น ด้วยความโดดเด่นและอานุภาพที่รุนแรง ทำให้ฮวาชากลายเป็นที่รู้จัก อย่างแพร่หลายในวัฒนธรรมสมัยใหม่

โดยเฉพาะในกลุ่มนักเล่นเกม เนื่องจากปรากฏเป็นอาวุธทรงพลังในเกมชื่อดังมากมาย ฮวาชา เป็นเครื่องยิงธนูที่กลายเป็นอาวุธล้ำสมัย และมีชื่อเสียงอย่างมาก เนื่องจากมีบทบาทสำคัญ ในการช่วยปกป้องอาณาจักรโชซอน จากการรุกรานของญี่ปุ่น ตามประวัติศาสตร์จริง มีการใช้งานครั้งแรกย้อนกลับไปถึงศตวรรษที่ 14 ในสมัยราชวงศ์โครยอ

โดยในยุคนั้นจีนซึ่งเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีดินปืน และเป็นพันธมิตรกับโครยอ ได้เก็บรักษาความรู้เรื่องดินปืนไว้เป็นความลับขั้นสุดยอด เพื่อกุมความได้เปรียบทางการทหาร

ที่มา: “Hwacha” ต้นตำรับเครื่องยิงธนูมหาประลัยสายบู๊ แห่งราชอาณาจักรเกาหลี (4 กุมภาพันธ์ 2021) [2]

การพัฒนากีฬายิงธนู ในยุคกลางเกิดจากอะไร?

การพัฒนากีฬายิงธนูในยุคกลาง เกิดจากการเปลี่ยนบทบาทของธนูจากอาวุธสงคราม สู่กิจกรรมนันทนาการและการแข่งขัน แม้ธนูยังคงมีความสำคัญในสนามรบ แต่ผู้คนเริ่มฝึกซ้อม เพื่อพัฒนาความแม่นยำและความเร็ว

มีการจัดแข่งขันภายในหมู่ชนชั้นสูงและกองทัพ ธนูยังปรากฏในวรรณกรรมและเรื่องเล่า เช่น เรื่องของ Robin Hood ซึ่งช่วยสร้างความนิยม และรากฐานให้ยิงธนูพัฒนาเป็นกีฬา ที่แข่งขันอย่างเป็นทางการในยุคต่อมา

เส้นทางการเปลี่ยนผ่าน ของกีฬายิงธนู

เมื่อเทคโนโลยีอาวุธปืนเริ่มเข้ามา ธนูค่อยๆ ลดบทบาทในสงคราม และเปลี่ยนไปเป็นกิจกรรม เพื่อความบันเทิงและการแข่งขัน ความนิยมในการยิงธนู เพื่อความสนุกและฝึกทักษะ ทำให้เกิดการจัดตั้งชมรมยิงธนูในยุโรปตั้งแต่ศตวรรษที่ 18–19 ชมรมเหล่านี้เริ่มจัดการแข่งขันภายในชุมชน เพื่อพัฒนาความแม่นยำ และความคล่องตัวของนักธนู

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 การแข่งขันยิงธนูเริ่มมีมาตรฐานมากขึ้น กำหนดกติกาและรูปแบบการยิงที่ชัดเจน ทำให้กีฬานี้สามารถเข้าสู่เวทีระดับชาติและนานาชาติได้ โดยมีการจัดแข่งขันครั้งแรกในระดับสากล เช่น การแข่งขันใน Olympic Games ปี 1900 ส่งผลให้ยิงธนูกลายเป็นกีฬา ที่ได้รับการยอมรับและพัฒนามาตรฐานจนถึงปัจจุบัน

ประวัติกีฬายิงธนู ในประเทศไทย จากอดีตสู่ปัจจุบัน

ตามประวัติศาสตร์ชาติไทย แทบไม่มีหลักฐานยืนยันการใช้ธนูอย่างเป็นกิจจะลักษณะ ไม่ว่าจะเป็นในฐานะอาวุธสงครามหรือการกีฬา กีฬายิงธนูในไทยเริ่มพัฒนาจาก การนำเข้าธนูที่มีมาตรฐานการผลิตเมื่อประมาณ 25-30 ปีก่อน และได้รับการสถาปนาเป็นกีฬาอย่างจริงจัง ในปี พ.ศ. 2510 โดยกลุ่มนักกีฬายิงปืน ที่ต้องการยกระดับให้เป็นมาตรฐานสากลเหมือนในต่างประเทศ

ในช่วงแรกได้ใช้สนามยิงปืนของกรมการรักษาดินแดน เป็นสถานที่ฝึกซ้อมชั่วคราว จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2512 เมื่อสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณ์ ได้เสด็จฯ มาทรงยิงธนู ณ กรมการรักษาดินแดน เหตุการณ์นี้ส่งผลให้ กีฬายิงธนูได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว มีการสร้างสนามเพิ่มเติม ที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย บางกรวย

จนกระทั่งเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513 จึงได้รับการอนุญาตให้จัดตั้งเป็น สมาคมกีฬายิงธนูแห่งประเทศไทย (N.A.A.T.) อย่างเป็นทางการ โดยมีสำนักงานอยู่ที่กรมการรักษาดินแดนและใช้สนามฝึกซ้อม ณ สนามกีฬาแห่งชาติ

ที่มา: ประวัติกีฬายิงธนู (3 กรกฎาคม 2018) [3]

กีฬายิงธนูในยุคปัจจุบัน พัฒนาการสู่มาตรฐานสากล

ในยุคปัจจุบัน กีฬายิงธนูได้พัฒนาเป็นกีฬาสากล ที่มีมาตรฐานการแข่งขันชัดเจน ทั้งในระดับสมัครเล่นและมืออาชีพ ธนูสมัยใหม่ถูกออกแบบด้วยวัสดุทันสมัย เช่น คาร์บอนไฟเบอร์ อะลูมิเนียม และวัสดุคอมโพสิต ทำให้มีความแม่นยำ น้ำหนักเบา และแข็งแรงมากขึ้น ระบบเล็งและอุปกรณ์เสริมต่างๆ ช่วยให้นักธนูสามารถยิงได้แม่นยำ และสบายกว่าการใช้ธนูแบบดั้งเดิม

การแข่งขันยิงธนูในปัจจุบันมีหลายประเภท เช่น ยิงเป้าแบบสากล , ยิงภาคสนาม, ยิง 3 มิติ และยิงในร่ม กีฬายิงธนูยังเป็นส่วนหนึ่งของ Olympic Games และแข่งขันระดับโลกภายใต้การกำกับของ World Archery Federation

กีฬายิงธนูในยุคปัจจุบัน ไม่เพียงแต่เป็นกีฬาเพื่อแข่งขัน แต่ยังสะท้อนถึงความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และความสามารถทางกายภาพของนักกีฬา ทำให้ธนูเป็นทั้งกีฬา ศิลปะ และมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญ

ประเภทการแข่งขันยิงธนู ในปัจจุบันมีกี่แบบ?

การแข่งขันยิงธนูในยุคปัจจุบันมี 5 รูปแบบ ทั้งในร่ม กลางแจ้ง และตามภูมิประเทศต่างๆ แต่ละประเภทเน้นทักษะ ความแม่นยำ และกลยุทธ์ที่แตกต่างกัน ทำให้กีฬานี้หลากหลาย และท้าทายผู้เล่นในหลายมิติ

1.ยิงเป้าแบบสากล (Target Archery)
เป็นการแข่งขันยิงธนูที่ได้รับความนิยมสูงสุด มักจัดในสนามพื้นราบหรือสนามกลางแจ้ง นักธนูจะยิงเป้าหมายวงกลม ที่มีคะแนนแตกต่างกันตามระยะทางและความแม่นยำ

2.ยิงภาคสนาม (Field Archery)
การแข่งขันในพื้นที่ธรรมชาติ เช่น ป่าเขา หรือภูเขา นักธนูต้องปรับตัวตามภูมิประเทศ ยิงเป้าที่มีระยะทางและมุมเอียงแตกต่างกัน ทำให้ต้องใช้กลยุทธ์ และความสามารถทางกายภาพมากขึ้น

3.ยิง 3 มิติ (3D Archery)
แข่งขันโดยยิงไปยังเป้าธนูรูปสัตว์จำลอง ในสภาพแวดล้อมสมจริง นักธนูต้องคำนวณระยะทาง มุม และแรงดึงของธนู

4.ยิงในร่ม (Indoor Archery)
จัดการแข่งขันในพื้นที่ปิด เช่น โรงยิม หรือตึกสูง ระยะยิงสั้นกว่าแบบกลางแจ้ง ทำให้เน้นความแม่นยำ และการควบคุมจังหวะการยิง

5.การแข่งขันผสมและสากล
นอกจากประเภทพื้นฐานแล้ว ยังมีการแข่งขันประเภททีมและมิกซ์ทีม รวมถึงการแข่งขันใน Olympic Games และรายการระดับโลกภายใต้การควบคุมของ World Archery Federation

รากฐานสำคัญ ของกีฬายิงธนู ที่เราควรรู้เพราะอะไร?

ประวัติ กีฬายิงธนู มีความสำคัญอย่างมาก เพราะสะท้อนถึงวิวัฒนาการของมนุษย์ ทั้งในด้านการเอาตัวรอด การทำสงคราม และการพัฒนาทักษะทางร่างกายและจิตใจ ตั้งแต่การใช้ธนูในยุคโบราณ เพื่อการล่าสัตว์และป้องกันตัว จนถึงการพัฒนาเป็นกีฬานันทนาการ และแข่งขันระดับสากล

การศึกษาและเข้าใจประวัติยิงธนู ช่วยให้เราเห็นคุณค่าของวัฒนธรรม และเทคโนโลยีที่พัฒนามาตลอดหลายพันปี นอกจากนี้ยังเป็นแนวทาง ในการรักษามรดกทางวัฒนธรรม และสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ สนใจในกีฬาที่ผสมผสานทักษะ ความแม่นยำ และสมาธิ

ใครเป็นผู้ควบคุมกติกา ยิงธนูระดับโลก?

กติกาการแข่งขันยิงธนูระดับนานาชาติถูกกำกับ และควบคุมโดย World Archery Federation ซึ่งเป็นองค์กรหลักที่กำหนดมาตรฐานการแข่งขัน กติกาอุปกรณ์ และประเภทการแข่งขันต่างๆ ทั้งสำหรับการแข่งขันระดับสมัครเล่น และระดับมืออาชีพ

องค์กรนี้ยังรับผิดชอบ ในการจัดการแข่งขันระดับโลก เช่น ในการแข่งขัน การยิงธนู แชมป์โลก การแข่งขันยิงธนูใน Olympic Games และดูแลให้กีฬายิงธนูเป็นไปตามมาตรฐานสากล ส่งผลให้ผู้แข่งขันทั่วโลกมีความเท่าเทียม และการแข่งขันมีความเป็นธรรม

สรุป ประวัติ กีฬายิงธนู จากอาวุธโบราณสู่กีฬาสมัยใหม่

ประวัติ กีฬายิงธนู มีต้นกำเนิดจากการล่าสัตว์ และการทำสงครามในยุคโบราณ ก่อนพัฒนาเป็นกิจกรรม เพื่อความบันเทิง และกลายเป็นกีฬาแข่งขันระดับโลกในปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยี และวัฒนธรรม ทำให้ยิงธนูกลายเป็นทั้งกีฬา ศิลปะ และมรดกทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของมนุษยชาติ

ธนูเริ่มกลายเป็นกีฬาเมื่อไร?

ธนูเริ่มเปลี่ยนบทบาทจากอาวุธสงคราม มาเป็นกีฬาอย่างชัดเจนในช่วงศตวรรษที่ 18–19 เมื่อมีการจัดตั้งชมรมยิงธนูในยุโรป เพื่อฝึกซ้อมและแข่งขันภายในชุมชน การยิงธนูในช่วงนี้เน้นทั้งความแม่นยำ และความคล่องตัวของนักธนู อีกทั้งยังกลายเป็นกิจกรรมนันทนาการของชนชั้นสูง ความนิยมเหล่านี้เป็นจุดเริ่มต้นที่ ทำให้ยิงธนูก้าวสู่การแข่งขันระดับชาติ และสากลในยุคต่อมา

กีฬายิงธนูเข้าร่วมโอลิมปิกปีไหน?

กีฬายิงธนูเข้าร่วมการแข่งขัน Olympic Games เป็นครั้งแรกในปี 1900 ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส แต่หลังจากนั้นก็มีการจัดการแข่งขันไม่สม่ำเสมอ และถูกยกเลิกไปในบางปี จนกระทั่งปี 1972 ที่เมืองมิวนิก ประเทศเยอรมนี กีฬายิงธนูจึงกลับเข้ามาเป็นกีฬาสากลอย่างต่อเนื่องในโอลิมปิก และตั้งแต่นั้นมาก็มีการแข่งขันยิงธนูทุกครั้งของโอลิมปิก จนกลายเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยม และมีมาตรฐานสากล