พวงผกา ดอกสีแดง เปลี่ยนสีได้ในช่อเดียว

เริ่มต้นในถิ่นกำเนิด (ศตวรรษที่ 18): พวงผกา (Lantana camara) มีถิ่นกำเนิดใน เขตร้อนของทวีปอเมริกา ถูกบันทึกทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรกในปี 1753 โดย Carl Linnaeus ในหนังสือ Species Plantarum (3 ธันวาคม 2025) [1] เป็นไม้พุ่มที่มีความทนทาน และปรับตัวได้ดีในหลายสภาพแวดล้อม

การแพร่กระจายสู่เอเชีย และไทย (ช่วงอาณานิคม – ศตวรรษที่ 19): พวงผกาถูกนำเข้ามาในหลายประเทศเพื่อใช้เป็น ไม้ประดับสวนและริมรั้ว ต่อมาแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว และกลายเป็น พืชต่างถิ่นรุกราน ในภูมิภาคเขตร้อน รวมถึงประเทศไทย  ในไทยมีชื่อเรียกหลากหลาย เช่น “คำขี้ไก่” (เชียงใหม่), “เบญจมาศป่า” (ภาคกลาง) (16 กันยายน 2025) [2]

สถานะปัจจุบัน (ศตวรรษที่ 20–21): ปัจจุบันพวงผกายังเป็น ไม้ประดับยอดนิยม ด้วยดอกหลากสีที่เปลี่ยนตามอายุในช่อเดียวกัน แต่ในเชิงนิเวศถูกจัดว่าเป็น วัชพืชรุกราน ที่สามารถแย่งพื้นที่ และกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ (4 มกราคม 2016) [3] นักวิชาการและหน่วยงานอนุรักษ์จึงให้ความสำคัญทั้งด้านการควบคุมและการใช้ประโยชน์