
ลักษณะของ ภาพฝาผนัง เติมเต็มศิลปะ ให้ทุกมุมบ้าน
- ผีเสื้อสีขาว
- 15 views

ลักษณะของ ภาพฝาผนัง หนึ่งในรูปแบบจิตรกรรมที่ถูกสร้างขึ้นบนผนังอาคาร เพื่อสร้างความงดงาม และยังเป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดเรื่องราว ศาสนา วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ มีลักษณะที่โดดเด่น ให้ภาพสอดคล้องกับขนาดและรูปแบบของผนัง การใช้สีและลวดลาย เพื่อสร้างอารมณ์ และการเล่าเรื่องผ่านภาพ ทำให้ผู้ชมสามารถเข้าใจแนวคิด หรือคติธรรมได้อย่างชัดเจน
- วาดบนผนังหรือพื้นผิวสถาปัตยกรรมขนาดใหญ่
- การถ่ายทอดเรื่องราว ศาสนา และวัฒนธรรม
- ใช้สีสันและลวดลายเฉพาะตัวสร้างอารมณ์
- สะท้อนเอกลักษณ์ของยุคสมัยและภูมิปัญญาท้องถิ่น
- เป็นทั้งศิลปะและแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม
จิตรกรรมภาพ ฝาผนังคืออะไร?
จิตรกรรมภาพฝาผนัง คือ การเขียนภาพลงบนพื้นปูนบนผนังหรือเพดาน ใช้เทคนิค เฟรสโก (Fresco) หรือการวาดภาพบนผนังปูนปลาสเตอร์เปียก (26 พฤศจิกายน 2013) [1] เป็นงานศิลปะการวาดหรือระบายสีลงบนผนังอาคารหรือโครงสร้างสถาปัตยกรรมโดยตรง เช่น ผนังวัด โบสถ์ วิหาร พระอุโบสถ หรืออาคารสาธารณะ
ภาพฝาผนังมักมีขนาดใหญ่ และจัดองค์ประกอบให้สอดคล้องกับพื้นที่ที่สร้างขึ้น ไม่ใช่เพียงเพื่อความสวยงาม แต่ยังทำหน้าที่ถ่ายทอดเรื่องราว ความเชื่อ ศาสนา ประวัติศาสตร์ และวิถีชีวิตของผู้คนในแต่ละยุคสมัย
สามารถอ่านข้อมูลเกี่ยวกับ เทคนิค Fresco เพิ่มเติมได้ที่ wikipedia
ประวัติและที่มา ของจิตรกรรม ภาพฝาผนัง
ประวัติและที่มา
- จิตรกรรมฝาผนังที่เก่าแก่ที่สุด สร้างขึ้นเมื่อ 1,500 ปีก่อนคริสต์ศักราช พบที่เกาะครีต ประเทศกรีซ
- ผลงานที่สำคัญที่สุดคือภาพ “The Toreador” ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับพิธีศักดิ์สิทธิ์ ของการกระโดดข้ามหลังวัว
- มีการพบงานศิลปะที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน ในบริเวณเมดิเตอร์เรเนียน เช่น อียิปต์ และโมร็อกโก
- นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่า จิตรกรจากเกาะครีต อาจถูกส่งไปวาดตามที่ต่างๆ เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนทางการค้า หรือเพื่อส่งเสริมศิลปะในสมัยนั้น
- ในปี ค.ศ. 1968 มีการค้นพบภาพวาดฝาผนัง สร้างขึ้นเมื่อ 470 ปีก่อนคริสต์ศักราช อยู่ภายใต้ที่ฝังศพ ที่เรียกว่า “ที่ฝังศพของนักดำน้ำ”
- เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิต และการสังสรรค์ของผู้คนในยุคนั้น
จิตรกรรมฝาผนังในของอินเดีย
จิตรกรรมฝาผนังที่สำคัญของอินเดียมี 2 แหล่งหลัก คือ จิตรกรรมถ้ำอจันตา ซึ่งสร้างขึ้นในช่วง 200 ปีก่อนคริสต์ศตวรรษถึงปี ค.ศ. 600 และถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1819 โดยเนื้อหาเน้นเรื่องราวเกี่ยวกับพุทธชาดกที่วาดแยกเป็นฉากๆ แบบไม่ต่อเนื่องกัน และอีกแหล่งคือ จิตรกรรมสมัยโจฬะ ซึ่งถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1931 ภายในวัดพฤหทีศวร (Brihadisvara)
จิตรกรรมฝา ผนังในประเทศไทย เกิดขึ้นเมื่อไหร่?
จิตรกรรมฝาผนังในประเทศไทย เริ่มปรากฏหลักฐานอย่างชัดเจนตั้งแต่สมัย สุโขทัย ราวพุทธศตวรรษที่ 19 หรือประมาณ พ.ศ. 1800 เป็นต้นมา โดยพบภาพเขียนภายในศาสนสถาน เช่น วัดและโบราณสถาน ซึ่งได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนาลังกาวงศ์ เนื้อหาส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับพุทธประวัติ และคติธรรมทางศาสนา
ต่อมาในสมัย อยุธยา จิตรกรรมฝาผนังมีความแพร่หลาย และพัฒนาอย่างเด่นชัด ทั้งด้านเทคนิค สี และการจัดองค์ประกอบภาพ มีการเล่าเรื่องราวอย่างเป็นระบบ และละเอียดมากขึ้น จนถึงสมัย รัตนโกสินทร์ จิตรกรรมฝาผนังไทยได้พัฒนาอย่างสมบูรณ์แบบ กลายเป็นเอกลักษณ์สำคัญของศิลปะไทย แสดงถึงความเชื่อ วิถีชีวิต และวัฒนธรรมของสังคมไทย ในแต่ละยุคสมัยอย่างชัดเจน
ที่มา: จิตรกรรมฝาผนัง (6 กันยายน 2025) [2]
จิตรกรรมฝาผนัง มีกี่ชนิด?

จิตรกรรมฝาผนังแบ่งตามเทคนิคการสร้างสรรค์ได้ 3 ชนิด ซึ่งแต่ละชนิดมีลักษณะ วิธีการทำงาน และความคงทนแตกต่างกัน เหมาะกับบริบทและยุคสมัยที่ต่างกัน
1. จิตรกรรมปูนเปียก (Fresco Buono)
เป็นการเขียนภาพลงบนผนัง ที่ฉาบปูนใหม่และยังเปียกอยู่ ศิลปินต้องทำงานอย่างรวดเร็ว เพราะเมื่อปูนแห้ง สีจะซึมเข้าไปเป็นเนื้อเดียวกับปูน ทำให้ภาพมีความทนทาน สีติดแน่น และอยู่ได้นานหลายร้อยปี เทคนิคนี้นิยมในศิลปะตะวันตก เช่น ภาพฝาผนังในโบสถ์ยุโรป
2. จิตรกรรมปูนแห้ง (Fresco Secco)
เป็นการเขียนภาพ ลงบนผนังที่ปูนแห้งแล้ว โดยใช้สีผสมกาวหรือสารยึดเกาะ สีจะเกาะอยู่บนผิวปูน ไม่ซึมเข้าไปเหมือนปูนเปียก ข้อดีคือทำงานได้ง่าย แก้ไขรายละเอียดได้มาก แต่มีความทนทานน้อยกว่า และสีอาจหลุดลอกได้ตามกาลเวลา เทคนิคนี้พบได้มากในจิตรกรรมฝาผนังไทย
3. จิตรกรรมปูนชื้น (Mezzo Fresco)
เป็นเทคนิคกึ่งกลาง ระหว่างปูนเปียกและปูนแห้ง เขียนภาพบนผนังที่ปูนเริ่มหมาด ไม่เปียกจนเกินไปและไม่แห้งสนิท ทำให้ศิลปินมีเวลาทำงานมากขึ้น สีสามารถยึดเกาะได้ดี และมีความทนทานในระดับปานกลาง
ลักษณะ ของภาพฝาผนัง โดยทั่วไป
ลักษณะทางรูปแบบ มักไม่เน้นความสมจริงมากนัก แต่ให้ความสำคัญกับสัญลักษณ์ การจัดลำดับเหตุการณ์ และองค์ประกอบภาพ มุมมองมักเป็นแบบแบนราบ ใช้สีฝุ่นหรือสีธรรมชาติ โทนสีเรียบ สงบ และกลมกลืน
ภาพฝาผนังมีลักษณะเป็นทั้งงานศิลปะ และสื่อทางวัฒนธรรม สะท้อนความเชื่อ แนวคิด และอัตลักษณ์ของสังคมในแต่ละยุคสมัย
- คำว่า “Mural” มีรากศัพท์มาจากคำว่า muralis ซึ่งแปลว่า “ภาพวาดบนกำแพง” และมีความเชื่อมโยงกับคำว่า murus ที่แปลว่า “กำแพง”
- มีการกล่าวถึง “มงกุฎกำแพงเมือง” ซึ่งเป็นรางวัลเกียรติยศ ที่มอบให้แก่นักรบที่สามารถปีนกำแพงเมืองศัตรู ที่ถูกล้อมได้เป็นคนแรก
- ในปี พ.ศ. 2449 ดร. แอเติล (Dr. Atl) ได้ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้ มีการพัฒนาศิลปะสาธารณะขนาดใหญ่ในเม็กซิโก และเรียกศิลปะประเภทนี้ว่า pintura mural ตรงกับภาษาอังกฤษว่า wall painting
ที่มา: ภาพจิตรกรรมฝาผนัง (16 ธันวาคม 2025) [3]
การอนุรักษ์ และคุณค่าของภาพฝาผนัง
1. คุณค่าทางศิลปะและวัฒนธรรม
ภาพฝาผนังไม่เพียงแต่สวยงาม แต่ยังสะท้อนความคิดสร้างสรรค์ เทคนิค และเอกลักษณ์ของยุคสมัยนั้นๆ นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ ด้านศิลปะและวัฒนธรรม ทำให้ผู้ชมเข้าใจประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และความเชื่อของผู้คนในอดีต
2. การอนุรักษ์ภาพฝาผนัง
เพื่อให้ภาพฝาผนังคงอยู่ตลอดเวลา จำเป็นต้องมีการบำรุงรักษา และป้องกันความเสียหาย เช่น การควบคุมความชื้น ป้องกันแสงแดด และซ่อมแซมส่วนที่เสื่อมสภาพ การใช้เทคนิคอนุรักษ์ที่ถูกต้อง ช่วยยืดอายุของภาพให้คงความงดงามและคุณค่า
ความสำคัญของ ลักษณะภาพฝาผนัง
ลักษณะของ ภาพฝาผนัง มีความสำคัญอย่างยิ่ง ต่อศิลปะและวัฒนธรรม เพราะไม่เพียงแต่สร้างความงดงามและเอกลักษณ์ ให้กับสถาปัตยกรรมหรือสถานที่ต่างๆ แต่ยังเป็นสื่อสำคัญในการถ่ายทอดเรื่องราว ศาสนา ประวัติศาสตร์ และวิถีชีวิตของผู้คนในอดีต การจัดองค์ประกอบ การใช้สีสันและลวดลายเฉพาะตัว ช่วยให้ผู้ชมเข้าใจแนวคิดและคติธรรมได้อย่างชัดเจน
วัสดุและอุปกรณ์ ในการสร้างภาพฝาผนัง
การสร้างภาพฝาผนังต้องใช้วัสดุ และอุปกรณ์ที่เหมาะสมเพื่อให้ภาพคงทน และสวยงามตามลักษณะของผนัง โดยวัสดุและอุปกรณ์หลักมีดังนี้
1.ผนังหรือพื้นผิวสำหรับวาด
- ใช้ผนังปูนอิฐ ผนังปูนขัดมัน หรือผนังไม้ที่เตรียมเรียบและแข็งแรง
- การเตรียมผนังสำคัญ ต่อความคงทนและการยึดเกาะของสี
2.สีและวัตถุดิบสำหรับลงสี
- สีฝุ่น (Pigment) สีธรรมชาติ หรือสีสังเคราะห์
- เทคนิค Fresco ใช้สีผสมกับปูนสด ส่วนเทคนิคสมัยใหม่ อาจใช้สีอะคริลิกหรือสีน้ำมัน
3.เครื่องมือสำหรับการวาดและระบายสี
- แปรงชนิดต่างๆ ตามรายละเอียดและขนาดภาพ
- เกรียงหรืออุปกรณ์ สำหรับเกลี่ยปูนในกรณีวาด Fresco
4.วัสดุรองพื้นและสารยึดเกาะ
- ปูนขาวหรือปูนฉาบสำหรับเตรียมพื้นผิว
- กาวหรือสารยึดเกาะสำหรับสีบางประเภท
5.อุปกรณ์เสริมอื่นๆ
- ผ้า กระดาษ หรือเทปสำหรับป้องกันพื้นที่รอบข้าง
- ขาตั้งหรือบันไดสำหรับเข้าถึงผนังสูง
สรุป ลักษณะของ ภาพฝาผนัง ศิลปะสี เพื่อตกแต่งผนัง
ลักษณะของ ภาพฝาผนัง ภาพฝาผนังเป็นจิตรกรรมที่สร้างขึ้นบนผนัง อาคาร หรือสถานที่สาธารณะ เพื่อถ่ายทอดเรื่องราว ศาสนา และวัฒนธรรม ลักษณะเด่นคือการจัดองค์ประกอบ ให้เหมาะสมกับขนาดและรูปแบบของผนัง การใช้สีสันและลวดลายเฉพาะตัว ช่วยสื่ออารมณ์และความหมายของเรื่องราวได้ชัดเจน ทำหน้าที่เป็นทั้งศิลปะ และแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมที่สำคัญ
ภาพฝาผนังมี ลักษณะเด่น อะไรบ้าง?
ภาพฝาผนังมีลักษณะเด่นคือวาดบนผนัง หรือพื้นผิวสถาปัตยกรรมขนาดใหญ่ ทำให้สามารถเล่าเรื่องราว ศาสนา หรือวิถีชีวิตได้ชัดเจน การจัดองค์ประกอบและการใช้สีสัน ลวดลายเฉพาะตัวช่วยสร้างอารมณ์และความหมายให้ภาพโดดเด่น ยังสะท้อนเอกลักษณ์ของยุคสมัย และภูมิปัญญาท้องถิ่น ทำให้ภาพฝาผนังเป็นทั้งศิลปะ และแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า
ทำไมภาพฝาผนังจึง พบมากในวัด และศาสนสถาน?
ภาพฝาผนังพบมากในวัด และศาสนสถานเพราะเป็นสื่อสำคัญ ในการถ่ายทอดเรื่องราวทางศาสนา คติธรรม และประวัติพุทธศาสนาให้ประชาชนเข้าใจง่าย การสร้างภาพบนผนังช่วยให้ผู้คน เห็นภาพรวมของเรื่องราวได้พร้อมกันและจดจำได้ยาวนาน และยังเสริมความงดงาม และเอกลักษณ์ให้กับอาคารศาสนา ทำให้ภาพฝาผนังเป็นทั้งศิลปะ และเครื่องมือสอนทางศาสนาที่ทรงคุณค่า
- Tags: ศิลปะ


