เปิดข้อมูล ไม้พันธุ์ใด ที่เบาที่สุด

OTP
17 ก.พ. 26
16:45
1 views

ไม้พันธุ์ใด ที่เบาที่สุด ไม้เบาเป็นวัสดุที่นักออกแบบ และช่างไม้เลือกใช้บ่อย เพราะทำงานง่าย และเคลื่อนย้ายสะดวก จากงานโมเดลเล็ก ๆ ไปจนถึงโครงสร้างเฟอร์นิเจอร์ และเครื่องดนตรี ไม้เบามีบทบาทสำคัญในหลายอุตสาหกรรม แต่ไม้เบาไม่ได้หมายถึง “เบาอย่างเดียว” ความแข็งแรง และความเหมาะสมต่อการใช้งาน ก็เป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณาเช่นกัน

ไม้เบาหมายถึงอะไร ความหนาแน่น และน้ำหนักต่อปริมาตรของไม้
Balsa เป็นไม้ที่เบาที่สุดในโลก และ Paulownia เบาเป็นอันดับสอง
ไม้เบาในกลุ่มสน

ไม้เบา หมายถึงอะไร?

“เบา” ในเชิงวิทยาศาสตร์ = ความหนาแน่นต่ำ ไม่ได้หมายความว่าไม้จะอ่อนแอเสมอไป บางชนิดเช่น Paulownia เบาแต่ยังแข็งแรงพอสำหรับงานเฟอร์นิเจอร์ ในสมัยโบราณกาล ใช้ไม้เบาในการทำเรือและเครื่องมือ เพราะลอยน้ำได้ดี การเลือกไม้เบาจึงต้องพิจารณาทั้ง น้ำหนัก และ ความแข็งแรงเชิงโครงสร้าง มีเกณฑ์การวัดดังต่อไปนี้

ความหนาแน่น (Density)

ความหนาแน่นคือ มวลต่อหนึ่งหน่วยปริมาตร ρ=mV หน่วยที่ใช้บ่อยคือ kg/m³ ไม้ที่มีค่าความหนาแน่นต่ำ หมายถึงมีน้ำหนักเบากว่า เมื่อเปรียบเทียบในปริมาตรเท่ากัน

ตัวอย่างค่าความหนาแน่นของไม้เบา

Balsa: ~110–140 kg/m³ → เบาที่สุดในโลก
Paulownia: ~260–280 kg/m³ → เบาแต่แข็งแรงกว่า Balsa
Pine, Spruce, Fir: ~400–500 kg/m³ → เบาปานกลาง เหมาะกับงานก่อสร้าง และเครื่องดนตรี

น้ำหนักต่อปริมาตรของไม้

การวัดว่าไม้ชนิดใด “เบา” หรือ “หนัก” ใช้หลักการ น้ำหนักต่อปริมาตร ซึ่งสัมพันธ์กับ ความหนาแน่น (Density) โดยตรง น้ำหนักต่อปริมาตร = น้ำหนักของไม้ในหนึ่งหน่วยปริมาตร (เช่น 1 ลูกบาศก์เมตร) หน่วยที่ใช้บ่อยคือ kg/m³ ยิ่งตัวเลขต่ำ → ไม้ยิ่งเบา เมื่อเปรียบเทียบในขนาดเท่ากัน

ตัวเลขนี้ช่วยให้เรารู้ว่าไม้ 1 ลูกบาศก์เมตรหนักเท่าไร:

เช่น Balsa มีความหนาแน่นเพียง ~110–140 kg/m³ (23 สิงหาคม 2004) [1] ซึ่งเบากว่าไม้ทั่วไปที่มักอยู่ในช่วง 400–700 kg/m³

Paulownia อยู่ที่ ~260–280 kg/m³ จึงเบากว่าไม้สน (Pine, Spruce, Fir) ที่เฉลี่ย ~400–500 kg/m³

Balsa เป็นไม้ที่เบาที่สุดในโลก

Balsa (บาลซ่า) ถือเป็นไม้ที่เบาที่สุดในโลก โดยมีความหนาแน่นเฉลี่ยเพียงประมาณ 110–160 kg/m³ ซึ่งเบากว่าไม้ทั่วไปหลายเท่า ทำให้ถูกนำมาใช้ในงาน ที่ต้องการน้ำหนักเบาเป็นพิเศษ เช่น โมเดลเครื่องบิน งานวิจัยด้านการบิน งานหัตถกรรม และโครงสร้างทดลอง ที่ต้องการขึ้นรูปง่าย และเคลื่อนย้ายสะดวก

ศตวรรษที่ 19 Balsa เริ่มถูกใช้ในงานวิจัย และการบินทดลอง งานวิจัยทางวิศวกรรม และงานศิลป์ เพราะตัดง่าย และขึ้นรูปได้เร็ว จุดเด่นคือเบามาก แต่ข้อจำกัดคือ ไม่ทนแรงกดมากนัก

Paulownia เบาเป็นอันดับสอง

ศตวรรษที่ 20 Paulownia ได้รับความนิยมในเอเชีย สำหรับเฟอร์นิเจอร์ และเครื่องดนตรี Paulownia เบาเป็นอันดับสอง (~260–280 kg/m³) แต่แข็งแรงกว่า Balsa ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์เบา โครงสร้างบ้านขนาดเล็ก และงานตกแต่งภายใน ข้อดีคือทนทานกว่า Balsa และสามารถรับการเคลือบ หรือทำสีได้ดี (21 เมษายน 2016) [2]

ในอุตสาหกรรมก่อสร้าง ไม้เบาช่วยลดต้นทุนการขนส่ง และทำให้การประกอบรวดเร็วขึ้น (23 กุมภาพันธ์ 2024) [3] ความหนาแน่นต่ําของไม้ ให้การลอยตัวที่ดีเยี่ยม จึงเหมาะอย่างยิ่งสําหรับการต่อเรือ กระดานโต้คลื่น และเรือคายัค

ไม้เบาในกลุ่มสน Pine, Spruce, Fir

ไม้ในกลุ่มสนถือเป็นวัสดุที่มีน้ำหนักเบา และใช้งานหลากหลาย ทั้งในงานก่อสร้าง เฟอร์นิเจอร์ และเครื่องดนตรี โดยแต่ละชนิด มีคุณสมบัติที่แตกต่างกันไป อ่านเพิ่มเติมได้ที่ สน สายพันธุ์นิยม

Pine (สน)

คุณสมบัติ: ความหนาแน่นเฉลี่ย ~400–500 kg/m³
การใช้งาน: นิยมใช้ในงานก่อสร้างเบา เฟอร์นิเจอร์ราคาย่อมเยา และงาน DIY
จุดเด่น: หาง่าย ราคาถูก ทำงานง่าย แต่ไม่ทนทาน เท่าไม้เนื้อแข็ง

Spruce (สนสปรูซ)

คุณสมบัติ: ความหนาแน่น ~450 kg/m³ แข็งแรงต่อแรงดึง
การใช้งาน: ใช้ทำโครงสร้างเครื่องดนตรี เช่น กีตาร์ ไวโอลิน เปียโน
จุดเด่น: ให้เสียงก้อง ชัดเจน และมีความสมดุล ระหว่างน้ำหนักเบา กับความแข็งแรง

Fir (สนเฟอร์)

คุณสมบัติ: ความหนาแน่น ~480 kg/m³
การใช้งาน: ใช้ในงานโครงสร้างบ้าน เสา และงานไม้ภายนอก
จุดเด่น: แข็งแรงพอสมควร ทนต่อสภาพอากาศ เหมาะกับงานก่อสร้าง ที่ต้องการความคงทน

สรุป ไม้พันธุ์ใด ที่เบาที่สุด ต้องพิจารณาการใช้งาน

ไม้พันธุ์ใด ที่เบาที่สุด จากทั้งหมดที่กล่าวมา ไม้ที่เบาที่สุดในโลกคือ Balsa เบากว่าไม้ทั่วไปหลายเท่า Paulownia เบาเป็นอันดับรอง แต่แข็งแรงกว่า เหมาะกับเฟอร์นิเจอร์และเครื่องดนตรี ส่วนไม้สนอย่าง Pine, Spruce, Fir แม้หนักกว่าเล็กน้อย แต่โดดเด่นด้านราคา ความทนทาน และคุณภาพเสียงในงานดนตรี

ไม้เบาแต่ละชนิดมีราคาต่างกันอย่างไรในตลาดปัจจุบัน?

ถูกที่สุดต่อปริมาตร: Pine และ Fir (~530–595 USD/1,000 board feet)
เบาที่สุดแต่ราคาสูง: Balsa (~0.16 พันล้าน USD มูลค่าตลาดในปี 2026)
สมดุลระหว่างเบาและแข็งแรง: Paulownia ราคากว้างมากขึ้นอยู่กับการแปรรูป ~80–150 €/m³ (ไม้ดิบ) คิดเป็นเงินไทย 3,100–5,900 บาท/m³, ~2,000–3,000 €/m³ (ไม้แปรรูปคุณภาพสูง) คิดเป็นเงินไทย 78,000–117,000 บาท/m³

อัตราแลกเปลี่ยน 1 USD ≈ 36 บาท, 1 EUR ≈ 39 บาท (สืบค้นเมื่อ 17 ก.พ. 2026)

ไม้เบาเหมาะกับงานประเภทใดบ้าง และงานใดที่ไม่ควรใช้?

ไม้เบาเหมาะกับ งานโมเดล งานหัตถกรรม เฟอร์นิเจอร์เบา และเครื่องดนตรี เพราะตัดง่าย เคลื่อนย้ายสะดวก และให้คุณภาพเสียงดี แต่ไม่ควรใช้ใน งานโครงสร้างหลักที่ต้องรับน้ำหนักมาก เช่น เสา คาน หรือพื้นบ้าน เพราะความแข็งแรงไม่เพียงพอ