รู้จัก มูลค่าของ พลอย มากกว่าราคา คือคุณค่าในระยะยาว

มูลค่าของ พลอย เป็นผลรวมของหลายปัจจัยที่กำหนดคุณค่าในตลาดอัญมณี ทั้งคุณภาพของเนื้อพลอย สี ความหายาก แหล่งที่มา และการเจียระไน ล้วนมีผลต่อราคาอย่างมีนัยสำคัญ พลอยบางชนิดอาจมีมูลค่าสูงขึ้นตามกาลเวลา จากความต้องการของนักสะสมและตลาดโลก บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักความหมายของมูลค่าพลอย และปัจจัยสำคัญที่ทำให้พลอยแต่ละเม็ดมีราคาแตกต่างกัน

แหล่งกำเนิดที่มีชื่อเสียงทำให้ราคาสูงขึ้น
ขึ้นอยู่กับคุณภาพ สี ความสะอาด และการเจียระไน
ความหายากของพลอยเพิ่มมูลค่าในตลาด

พลอยคืออะไร เหมือนกับเพชรไหม?

เพชร ซึ่งเป็นแร่ที่มีความแข็งสูงสุดในระดับ 10 ตามสเกลของโมส์ มีจุดเด่นด้านความวาวและการหักเหแสงที่สวยงามกว่าอัญมณีชนิดอื่น โดยมีทั้งแบบไร้สีและแบบสีสันธรรมชาติที่เรียกว่าเพชรแฟนซี

ส่วนพลอย หรือหินสี ใช้เรียกอัญมณีทุกชนิดที่นอกเหนือจากเพชร แบ่งกลุ่มใหญ่ได้เป็นตระกูลคอรันดัม เช่น ทับทิม, ไพลิน ที่มีความแข็งระดับ 9 และตระกูลควอตซ์ เช่น อเมทิสต์, ซิทริน โดยความแตกต่างของสีในพลอยแต่ละชนิดจะขึ้นอยู่กับชนิดและปริมาณของโลหะที่เจือปนอยู่ในโครงสร้างทางเคมี

เพชร = อัญมณีชนิดหนึ่งที่พิเศษที่สุด

พลอย = อัญมณีสีอื่นๆ (ไม่รวมเพชร)

ที่มา: เพชรกับพลอยต่างกันอย่างไร (28 ธันวาคม 2023) [1]

อัญมณีพลอย เกิดขึ้นได้อย่างไร?

พลอยเกิดขึ้นจากกระบวนการทางธรรมชาติภายในเปลือกโลก โดยแร่ธาตุต่างๆ รวมตัวและตกผลึกภายใต้ความร้อนและแรงดันสูง ใช้เวลายาวนานนับล้านปี พลอยบางชนิดเกิดจากการเย็นตัวของแมกมา บางชนิดเกิดจากการแปรสภาพของหินเดิม และเมื่อหินต้นกำเนิดผุพัง

พลอยที่มีความแข็งสูงจะถูกพัดพามาสะสมในแหล่งลำธารหรือที่เรียกว่าลานแร่ กระบวนการเหล่านี้ทำให้พลอยแต่ละชนิดมีสี ความใส และมูลค่าที่แตกต่างกัน

ประวัติ การค้นพบพลอย ในอารยธรรมโบราณ

หลักฐานทางประวัติศาสตร์ระบุว่า มนุษย์รู้จักและใช้พลอยมาตั้งแต่ประมาณ 5,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช โดยพบเครื่องประดับพลอยในอารยธรรมเมโสโปเตเมียและอียิปต์โบราณ พลอยถูกนำมาใช้เป็นสัญลักษณ์ของอำนาจ ความมั่งคั่ง และความศักดิ์สิทธิ์

พลอยในอารยธรรมอียิปต์ กรีก และโรมัน

ในอียิปต์โบราณ มีการใช้พลอย เช่น เทอร์ควอยซ์ ลาพิส ลาซูลี และคาร์เนเลียน ในเครื่องประดับและเครื่องราง ต่อมาในยุคกรีกและโรมัน พลอยถูกเจียระไนอย่างประณีตมากขึ้น และเชื่อว่ามีพลังคุ้มครองผู้สวมใส่

พลอยในเอเชียและความเชื่อดั้งเดิม

ในอินเดีย มีบันทึกเกี่ยวกับพลอยในคัมภีร์อายุรเวท และคัมภีร์รัตนศาสตร์ตั้งแต่ประมาณ 500 ปีก่อน ค.ศ. โดยเชื่อมโยงพลอยกับดาวนพเคราะห์ ส่วนในจีน มีการใช้พลอยและหยกมาตั้งแต่ราชวงศ์ซาง ราว 1600 ปีก่อน ค.ศ. เพื่อแสดงฐานะและความเป็นสิริมงคล

แหล่งพลอยสำคัญของโลกในอดีต

ศรีลังกาเป็นหนึ่งในแหล่งพลอยเก่าแก่ที่สุด มีการทำเหมืองพลอยมาตั้งแต่ประมาณ 500 ปีก่อน ค.ศ.
ในเมียนมา โดยเฉพาะแหล่งโมก๊อก เริ่มมีชื่อเสียงด้านทับทิมตั้งแต่ราว ค.ศ. 600 และยังคงเป็นแหล่งพลอยสำคัญมาจนถึงปัจจุบัน

พลอยในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ประเทศไทยเริ่มมีการทำเหมืองพลอย อย่างชัดเจนในช่วงสมัยสุโขทัย ประมาณ ปี ค.ศ. 1200 ถึง ปี ค.ศ. 1300 โดยเฉพาะพื้นที่จันทบุรีและตราด ซึ่งต่อมาในช่วง ค.ศ. 1970 ถึง. ค.ศ. 1990 กลายเป็นศูนย์กลางการค้าพลอยที่สำคัญของโลก

พลอยแท้จะมี ลักษณะเป็นอย่างไร?

พลอยแท้ เป็นอัญมณีที่เกิดจากการรวมตัวของแร่ธาตุตามธรรมชาติ และผ่านกระบวนการปรับปรุงคุณภาพเพื่อให้มีสีสันที่สวยงามและสม่ำเสมอ เนื่องจากอัญมณีมีจำนวนมาก นักธรณีวิทยาจึงใช้ มาตราความแข็งของแร่แบบโมส (Mohs scale) ซึ่งคิดค้นโดย ฟรีดริช โมส นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมัน เป็นเกณฑ์ในการแบ่งกลุ่ม

เพชร: เป็นอัญมณีที่แข็งที่สุด ถูกจัดอยู่ใน ระดับ 10
พลอย: อัญมณีที่มีระดับความแข็งตั้งแต่ ระดับ 9 ลงมา จะถูกจัดอยู่ในกลุ่มพลอยทั้งหมด

ที่มา: พลอยแท้คืออะไร ทำไมถึงนิยมทำเป็นเครื่องประดับ (4 พฤศจิกายน 2022) [2]

มูลค่าของพลอย หมายถึงอะไร?

มูลค่าของ พลอย หมายถึง คุณค่าและราคาของพลอยที่ถูกประเมินจากหลายปัจจัยร่วมกัน ไม่ได้ดูแค่ความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงความหายาก สี ความใส ขนาด การเจียระไน แหล่งกำเนิด และความต้องการของตลาด พลอยที่มีสีสวยชัด ใส น้ำหนักกะรัตสูง และมาจากแหล่งที่มีชื่อเสียง จะมีมูลค่าสูงกว่าพลอยทั่วไป

นอกจากนี้ มูลค่าของพลอยยังสะท้อนถึงคุณค่าทางวัฒนธรรม ความเชื่อ และศักยภาพในการสะสมหรือการลงทุนอีกด้วย

พลอยมีมูลค่าเท่าไหร่ ขึ้นอยู่กับอะไรบ้าง?

มูลค่าของพลอย ไม่มีราคาตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับชนิดและคุณภาพของพลอยเป็นหลัก โดยราคาสามารถเริ่มตั้งแต่ หลักร้อยบาท ไปจนถึง หลายล้านบาทต่อกะรัต เลยทีเดียว พลอยเนื้ออ่อนหรือพลอยที่สีไม่จัด ความใสต่ำ มักมีราคาย่อมเยา

ขณะที่พลอยเนื้อแข็งอย่าง ทับทิม ไพลิน และมรกต ที่สีสวย ใส ขนาดใหญ่ และมาจาก แหล่งกำเนิด อัญมณี ที่มีชื่อเสียง จะมีมูลค่าสูงมาก โดยเฉพาะทับทิมสีแดงเลือดนกพิราบ ซึ่งถือเป็นพลอยที่มีราคาสูงที่สุดชนิดหนึ่งของโลก

มูลค่าทางจิตใจ และความเชื่อ เกี่ยวกับพลอย

มูลค่าทางจิตใจและความเชื่อเกี่ยวกับพลอย เป็นคุณค่าที่ไม่สามารถประเมินเป็นตัวเงินได้โดยตรง แต่มีอิทธิพลต่อความรู้สึก และการตัดสินใจของผู้ครอบครองอย่างลึกซึ้ง พลอยยังเป็นสัญลักษณ์ของความหมาย ความศรัทธา และความผูกพันส่วนบุคคล

ในด้าน มูลค่าทางจิตใจ พลอยมักเกี่ยวข้องกับความทรงจำและความหมายเฉพาะตัว เช่น พลอยที่ได้รับเป็นของขวัญแทนใจ เครื่องประดับที่ตกทอดจากบรรพบุรุษ หรือพลอยที่ใช้ในเหตุการณ์สำคัญของชีวิต สิ่งเหล่านี้ทำให้พลอยมีคุณค่าเกินกว่าราคาในตลาด และไม่สามารถทดแทนกันได้ง่าย

ส่วนด้าน ความเชื่อ หลายวัฒนธรรมเชื่อว่าพลอยมีพลังหรืออิทธิพลต่อชีวิต ผู้คนเชื่อว่าพลอยบางสีหรือบางชนิดช่วยเสริมโชคลาภ ปกป้องคุ้มครอง เพิ่มอำนาจบารมี หรือเสริมดวงตามวันเกิดและนพเคราะห์ ความเชื่อนี้มีมาตั้งแต่โบราณและยังคงมีบทบาทในสังคมปัจจุบัน

คุณสมบัติ และลักษณะของพลอย เป็นอย่างไร?

คุณสมบัติและลักษณะของพลอย เป็นปัจจัยสำคัญที่ใช้ในการพิจารณาคุณภาพ ความสวยงาม และมูลค่าของพลอยแต่ละชนิด โดยพลอยที่มีคุณสมบัติดี จะเป็นที่ต้องการทั้งในงานเครื่องประดับและการสะสม

ประการแรกคือ สีของพลอย ซึ่งถือเป็นคุณสมบัติที่สำคัญที่สุด สีที่สวย ชัดเจน สม่ำเสมอ และตรงตามลักษณะเฉพาะของพลอยชนิดนั้น จะทำให้พลอยมีมูลค่าสูงขึ้น สีของพลอยเกิดจากชนิดของแร่ธาตุปนเปื้อนและโครงสร้างผลึกภายใน
ถัดมาคือ ความใส พลอยที่มีความใส มองเห็นตำหนิภายในน้อย จะสะท้อนแสงได้ดีและดูสวยงามกว่า อย่างไรก็ตาม พลอยบางชนิด เช่น มรกต อาจมีตำหนิภายในได้ตามธรรมชาติ ซึ่งไม่ถือเป็นข้อด้อยเสมอไป
อีกคุณสมบัติหนึ่งคือ ความแข็ง วัดตามมาตราโมห์ส ความแข็งบ่งบอกถึงความทนทานต่อการขีดข่วน พลอยที่มีความแข็งสูง เช่น ทับทิมและไพลิน จะเหมาะสำหรับการทำเครื่องประดับที่สวมใส่เป็นประจำ
การเจียระไนและรูปทรง ก็มีผลต่อความงามของพลอย การเจียระไนที่ดีจะช่วยเพิ่มประกายแสงและขับสีของพลอยให้โดดเด่นมากขึ้น รวมถึง น้ำหนักกะรัต ซึ่งยิ่งพลอยมีขนาดใหญ่และยังคงคุณภาพดี มูลค่าก็จะยิ่งสูง

ประเภทของพลอย รู้จักพลอยแต่ละชนิด ก่อนเลือกใช้

ประเภทของพลอยสามารถแบ่งออกได้ตาม ความหายากและคุณสมบัติ โดยทั่วไปจะแบ่งเป็น พลอยเนื้อแข็ง และ พลอยเนื้ออ่อน

1.พลอยเนื้อแข็ง (Precious Stone)

คือกลุ่มอัญมณีที่มีความแข็งตั้งแต่ ระดับ 9 ขึ้นไป ตามสเกลของโมส์

เพชร (Diamond): มีความแข็งที่สุดคือระดับ 10
ตระกูลคอรัมดัม: มีความแข็งระดับ 9 ได้แก่ ทับทิม, ไพลิน, บุษราคัม, เขียวส่อง และพลอยแซฟไฟร์สีต่างๆ

2.พลอยเนื้ออ่อน (Semi-Precious Stone)

คือกลุ่มอัญมณีที่มีความแข็ง น้อยกว่าระดับ 9 จัดอยู่ในตระกูลควอตซ์ มีความแข็งระดับ 7 เช่น อเมทิสต์, ซิทริน, สโมกกี้ควอตซ์, โรสควอตซ์ และร็อคคริสตัล

ที่มา: ประเภทพลอย (สืบค้นเมื่อ 25 มกราคม 2026) [3]

การนำพลอยมาใช้ ในเครื่องประดับ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

การนำพลอยมาใช้ในเครื่องประดับ เป็นการผสมผสานระหว่างความงามตามธรรมชาติและงานฝีมือช่าง ทำให้เครื่องประดับมีความโดดเด่น มีมูลค่า และสะท้อนรสนิยมของผู้สวมใส่ พลอยถูกนำมาใช้เป็นจุดเด่นของเครื่องประดับหลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

พลอยนิยมใช้ทำเครื่องประดับประเภทต่างๆ เช่น แหวน สร้อยคอ ต่างหู กำไล และเข็มกลัด โดยแต่ละชนิดจะเลือกพลอยให้เหมาะกับการใช้งาน เช่น พลอยที่มีความแข็งสูงอย่างทับทิม ไพลิน และเพชร เหมาะกับแหวนที่สวมใส่เป็นประจำ ขณะที่พลอยเนื้ออ่อนมักใช้ในเครื่องประดับที่ไม่ต้องรับแรงกระแทกมาก

นอกจากนี้ การเจียระไนและการออกแบบตัวเรือน มีบทบาทสำคัญในการขับความงามของพลอย การเลือกทรงเจียระไนให้เหมาะกับสีและความใสของพลอย รวมถึงการใช้โลหะมีค่าอย่างทองคำ เงิน หรือแพลทินัม จะช่วยเพิ่มความหรูหราและมูลค่าให้กับเครื่องประดับ

ข้อสรุป มูลค่าของ พลอย ล้ำค่าที่มนุษย์หลงใหล มาแต่อดีต

มูลค่าของ พลอย ไม่ได้วัดเพียงราคาตลาดเท่านั้น แต่สะท้อนถึงคุณภาพ ความหายาก และความงดงามตามธรรมชาติ แต่ละเม็ดมีเอกลักษณ์และเรื่องราวเฉพาะตัว ทำให้คุณค่าในเชิงจิตใจและวัฒนธรรมสูงกว่ามูลค่าทางการเงิน พลอยคุณภาพดีสามารถเพิ่มมูลค่าในระยะยาวและเป็นสินทรัพย์ที่มั่นคง การเข้าใจมูลค่าของพลอยคือการชื่นชมและรักษาคุณค่าในทุกแง่มุมของอัญมณีนี้

พลอยยิ่งเก่า ยิ่งมีมูลค่าจริงหรือไม่?

แม้ว่าพลอยเก่า บางเม็ดอาจมีมูลค่าเพิ่มขึ้น แต่อายุเพียงอย่างเดียวไม่ใช่ตัวกำหนดมูลค่า ของพลอย มูลค่าขึ้นอยู่กับสี ความใส ความแข็ง ขนาด การเจียระไน และแหล่งกำเนิด พลอยเก่าที่มีคุณภาพสูง สีสวยและใสมักมีราคาสูง แต่พลอยเก่าที่คุณภาพต่ำหรือมีตำหนิอาจมีมูลค่าต่ำ พลอยโบราณบางเม็ดมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ทำให้ราคาสูงขึ้นในตลาดสะสม แต่ไม่ใช่ทุกเม็ดที่จะเพิ่มมูลค่าเพียงเพราะเก่า

ใบเซอร์จำเป็น ต่อการประเมิน ราคาพลอยไหม?

ใบเซอร์ถือเป็นเอกสารรับรองความแท้และคุณภาพของพลอย ซึ่งช่วยยืนยันชนิด สี ความใส น้ำหนักกะรัต และการเจียระไน แม้ว่าพลอยสามารถประเมินราคาได้โดยผู้เชี่ยวชาญ แต่การมีใบเซอร์จะเพิ่มความน่าเชื่อถือและช่วยให้ประเมินมูลค่าได้แม่นยำมากขึ้น โดยเฉพาะสำหรับพลอยมีราคาสูงหรือใช้ในการลงทุน ทำให้ผู้ซื้อมั่นใจว่าพลอยแท้และคุณภาพตรงตามมาตรฐาน